Nurkowanie i nauka pływania

Czym lepiej czujemy się w wodzie, tym nurkowanie sprawia więcej przyjemności - płetwy, maska, fajka to sprzęt podstawowy, warto trenować w nim jak najczęściej.

Co to jest nitrox?

Nitrox - jak nurkować?

Nurkowanie na nitroksie staje się obecnie bardzo popularne. Nitrox to mieszanka tlenu i azotu, można uznać, że powietrze również jest nitroksem. Generalnie jednak mieszanki nitroksowe posiadają większą procentową zawartość tlenu niż jest w powietrzu. Większy udział tlenu w mieszaninie powoduje, mniejsze nasycenie azotem, co w prostej linii prowadzi do dłuższych czasów bezdekompresyjnych. Kurs nitrox-owy jest w zasadzie pierwszym krokiem w stronę nurkowań technicznych, "gorący nitrox" [1] jest mieszanką powszechnie używaną przez nurków technicznych w czasie dekompresji.

Kursy nurkowania na nitroksie

Oczywiście prowadzimy szkolenie nurkowania na nitroksie do 40%:

  • dla nurków PADI polecamy tą stronę oraz podręcznik Enriched Air Diver PADI
  • dla nurków CMAS polecamy osobną stronę kurs nitroksowy PN1 CMAS

Zalety nurkowania na nitroksie

  1. Zwiększenie czasu bezdekompresyjnego w stosunku do czasów nurkowania na powietrzu,
  2. Skrócenie dekompresji - kiedy już nurkujemy dekompresyjnie, czas spędzony na dekompresji będzie znacznie krótszy w porównaniu do powietrza.
  3. Zwiększenie marginesu bezpieczeństwa - przy podobnych czasach nurkowania jak na powietrzu, będziemy się dalej trzymać od krzywej dekompresji zerowej.

  Limity bezdekompresyjne dla tabel RDP PADI
głębokość powietrze nitroks 32 nitroks 36
18m 56' 95' 125'
22m 37' 60' 70'
  Limity bezdekompresyjne dla tabel CMAS
głębokość powietrze nitroks32 nitroks 36
18m 65' 90' 126'
24m 27' 40' 52'

Zmiana limitu bezdekompresyjnego w zależności od tego czy nurkujemy na powietrzu, nitroksie EAN 32 czy nitroksie EAN36. Niedowiarków odsyła na stronę tabele dekompresyjne.

Wady nurkowania na nitroksie

  1. Bardziej zaawansowane planowanie nurkowania - musimy określić profil nurkowania, MOD (maksymalną głębokość operacyjna), poziom toksyczności tlenowej typu CNS, przy nurkowaniach dekompresyjnych.
  2. Potencjalne ryzyko zatrucia tlenem - nurkowanie na mieszankach zawierających tlen niesie za sobą pewne ryzyko zatrucia tlenowego typu CNS, a nurkowanie na mieszankach z większą zawartością tlenu to ryzyko zwiększa się.
  3. Dodatkowe procedury bezpieczeństwa - przed nurkowaniem, każdy nurek powinien osobiście sprawdzić zawartość tlenu  w mieszaninie i określić MOD.
  4. Wyższe wymagania sprzętowe - dotyczą w szczególności butli nurkowych, ale nie tylko, aby zaplanować nurkowanie należy posiadać odpowiedni komputer czy tabele. Zobacz hasło czystość i kompatybilność tlenowa.
  5. Mniejsza dostępność - nie wszędzie i nie zawsze mieszanka którą potrzebujemy jest dostępna. Możliwe, że dostępny będzie tylko jeden rodzaj gazu np nitroks EAN32.
  6. Wyższa cena - przeważnie chodź nie jest to regułą, obecnie coraz częściej wiele baz oferuje nitroks w cenie powietrza.

Wiadomości teoretyczne o nurkowaniu na nitroksie

Więcej o właściwościach nitroksu jako mieszaniny gazów można znaleźć na stronie Nitrox. Znajdziesz tam również sporo informacji o dwóch najbardziej popularnych mieszankach EAN 32 i EAN 36. Niezbędne jest również zapoznanie się z właściwościami gazów tworzących nitrox czyli z tlenem O2 i azotem N2.

Należy zapoznać się z takimi określeniami jak:

Wzór na ciśnienie parcjalne gazu

Wzór na MOD - maksymalna głębokość operacyjna

Bardziej zaawansowane planowanie nurkowania

Właściwe zaplanowanie nurkowania na nitroksie wymaga pewnej wprawy. Możemy nurkować na standardowych mieszankach lub zaplanować własne. Niezależnie co wybierzemy zawsze musimy określić:

  • planowany profil nurkowania
  • maksymalną głębokość nurkowania na danej mieszance - MOD lub określić Best Mix
  • toksyczność tlenową typu CNS dla danego nurkowania
  • toksyczność tlenową typu OTU dla danego nurkowania
  • ilość potrzebnego gazu lub gazów na podstawie własnego SAC

Metody nurkowania na nitroksie

W zasadzie możemy mówić o kilku sposobach zaplanowania nurkowania na nitroksie:

  1. Nurkowanie z komputerem nitroksowym - najprostsza metoda, wymaga dokonania tylko odpowiednich ustawień w komputerze nurkowym przed nurkowaniem.
  2. Stosowanie tabel nitroksowych - dużą wadą takiej metody jest to, że w zasadzie jesteśmy ograniczeni do dwóch mieszanek, nitroksu EAN 32 i EAN 36
  3. Stosowania tabel powietrznych i tabeli EAD (równoważnych głębokości powietrznych). Metoda czasochłonna, ale jedyna jeżeli nie mamy komputera nitroksowego ani odpowiednich tabel nitroksowych.
  4. Bardzo leniwi nurkowie, którzy nie mają komputera ani odpowiednich tabel nitroksowych i nie maja ochoty niczego przeliczać mogą skorzystać z tabel powietrznych bez żadnych przeliczeń, tracąc jedną z zalet nitroksu jaka jest zwiększenie czasu bezdekompresyjnego, ale zyskując większy konserwatyzm.

UWAGA: Niezależnie jaka metodę stosujemy, należy zawsze przed nurkowaniem obliczyć lub odczytać z tabel MOD (Maksymalną głębokość operacyjna). To jedna z podstawowych zasad bezpieczeństwa nurkowania na nitroksie.


1. Komputera nitroksowego - jest to najprzyjemniejszy sposób i obecnie najczęściej spotykany, wszystkie obecnie produkowane komputery nurkowe posiadają "tryb nitrox". Przed nurkowaniem należy w  komputerze ustawić odpowiedni tryb oraz wprowadzić procentowy skład tlenu, z dokładnością do 1%. Czynność powinna być wykonana bezpośrednio przed nurkowaniem, ponieważ większość komputerów po określonym czasie wraca do ustawień jak dla powietrza. Po rozpoczęciu nurkowania zmiana trybu będzie już niemożliwa.

2. Tabel nitroksowych - jeżeli stosujemy standardowe mieszanki takie jak EAN32 (zawartość tlenu 32%) i EAN 36 (zawartość tlenu 36%) możemy użyć tabel dekompresyjnych obliczonych specjalnie dla tych mieszanek. Obsługa tabel nitroksowych jest identyczna jak standardowych tabel dekompresyjnych. Dodatkowo wymagana jest umiejętność korzystania z:

  • tabeli toksyczności tlenowej typu CNS

3. Tabel powietrznych i AED - to najtrudniejszy sposób planowania nurkowania nitroksowego. Wymaga najwięcej czasu. Poznanie tej metody pozwala zrozumieć, z czego wynikają zalety nurkowania na nitroksie. Dodatkowo wymagana jest umiejętność korzystania z:

  •  tabel EAD (tabeli równoważnych głębokości powietrznych),
  • tabeli toksyczności tlenowej typu CNS

4. Tabel powietrznych - to pójście na skróty, stosujemy tabele powietrzne bez żadnych przeliczeń. Tej metody nie polecam, niewiele zyskujemy na konserwatyźmie, a wiele tracimy na czasie bezdekompresyjnym. Pamiętajmy jednak, aby bezwzględnie przestrzegać MOD dla danej mieszanki.

 

Potencjalne ryzyko zatrucia tlenem

Niewłaściwie używany nitroks może być bardzo niebezpieczny. Nurkując na nitroksie należy pamiętać o jego toksycznym działaniu. Informacje występujących rodzajach zatrucia tlenem jest  niezbędne do bezpiecznego nurkowania. Występują dwa rodzaje toksyczności tlenowej:

  1. toksyczność mózgowa CNS mająca duże znaczenie w planowaniu nurkowania, poziom CNS należy monitorować w trakcie trwania nurkowania i nie powinien on przekraczać 80%.
  2. toksyczność płucna OTU jej znaczenie w samym nurkowaniu jest mniejsze, ale ma znaczenie w trakcie leczenia w komorze hiperbarycznej

Nieprzestrzeganie zaleceń dotyczących toksyczności tlenowej, może spowodować poważne zatrucie organizmu i wystąpienia napadu drgawek tlenowych, a w konsekwencji doprowadzić do poważnych urazów, włącznie ze śmiercią.

Sprzęt wymagany do nitrox-u

W przypadku nurkowania z mieszankami o zawartości tlenu do 40% (frakcja tlenu FO2=0,40) można używać sprzęt do nurkowań powietrznych o ile producent sprzętu w instrukcji nie zalecił inaczej. Główne elementy na które należy zwrócić uwagę to zestawy butlowe oraz automaty oddechowe. Zobacz również stronę czystość i kompatybilność tlenowa.

Przygotowanie nitroksu należy powierzyć  gas blenderowi - jest to osoba przeszkolona i posiadająca odpowiedni sprzęt, wszelkie operacje z czystym tlenem należy wykonywać w sposób umiejętny - zawsze istnieje niebezpieczeństwo zapłonu lub wybuchu.

[1] Gorący nitrox - nitrox zawierający więcej niż 40% tlenu, najbardziej popularne mieszanki to EAN 50 i EAN 80. Stosowanie gorących nitrox-ów wymaga dodatkowego szkolenia ponad poziom podstawowy.

Kursy nitrox-owe

Kursy nitrox-owe są dostępne we wszystkich federacjach i przeważnie obejmują dwa poziomy:

  1. poziom pierwszy - obejmuje wykorzystanie nitroksu o zawartości tlenu do 40% głównie jako gazu dennego, co pozwala wydłużyć czas bezdekompresyjny lub zwiększyć konserwatyzm.
  2. poziom drugi - pozwala stosować nitrox-y o zawartości tlenu do 100%, głównie jako gazy dekompresyjne. Ten poziom wymaga opanowania umiejętności nurkowania w twinsecie i używania butli stage. Niezbędne staje się zaznajomienie z techniczną konfiguracją sprzętu.

Jeżeli chcecie poznać jak wyglądają programy szkolenia w dwóch organizacjach  PADI i CMAS, odsyłam do poniższych linków:

Tabele nitroksowe

Dostępnych jest wiele rodzajów tabel nitroksowych, przedstawię tutaj tylko dwie tabele na najbardziej popularne mieszanki czyli: EAN32 RDP PADI, EAN36 RDP PADI.

Są to tabele PADI RDP, obsługa identyczna jak przy tabelach powietrznych RDP PADI.

tabela  ciśnień parcjalnych tleny

- tabela  ciśnień parcjalnych tleny

tabela  równoważnych głębokości powietrznych EAD

- tabela  równoważnych głębokości powietrznych EAD

kursy nurkowania specjalizacje Kraków Zakrzówek

O czym przeczytasz w Nurkomanii