Tlen - (O2)

Tlen - gaz bezbarwny, bezwonny  i bezsmakowy. Niezbędny człowiekowi do życia, przy zwiększonym ciśnieniu parcjalnym toksyczny (zatrucie tlenowe). Występuje toksyczność mózgowa CNS oraz toksyczność płucna UPTD. W nurkowaniu stosowany we wszystkich mieszaninach oddechowych w zakresie ciśnień parcjalnych od 0,21-1,6at. (amatorsko 0,21-1,4at). Liczba atomowa 8, masa atomowa 16, Występuje w postaci dwuatomowej (O2). Niezbędny do podtrzymania procesów spalania. Posiada gęstość 1,429g/l i przewodność cieplną 26,4mW/m*K

Jak obliczyć maksymalnie dopuszczalną głębokość nurkowania przy nurkowaniu na czystym tlenie, na powietrzu czy na nitroksie znajdziecie na stronie ciśnienie parcjalne.

Mieszanki oddechowe w zależności o procentowej zawartości tlenu (frakcji) mogą być:

  • normoksyczne - jeżeli zawartość procentowa (frakcja) tlenu jest taka sama jak w powietrzu atmosferycznym czyli F=0,21
  • hipoksyczne - zawartość procentowa tlenu (frakcja) jest mniejsza niż w powietrzu atmosferycznym F<0,21. Do takich mieszanek należą mieszanki trimiksowe,
  • hiperoksyczna zawartość procentowa tlenu (frakcja) jest większa niż w powietrzu F>0,21. Nitroksy należą do takich mieszanek.
  • anoksyczne - nie zawierające tlenu

Tlen - gaz niezbędny do życia.

Tlen jest substancją niezbędną do podtrzymania procesów życiowych wszystkich organizmów wielokomórkowych w tym oczywiście człowieka. W wyniku skomplikowanych reakcji biochemicznych zachodzących w organizmie przy udziale tego gazu, z substancji pokarmowych uwalniana jest energia, wykorzystywana do podtrzymania funkcji życiowych komórek i wzrostu organizmu. W wyniku wyżej wspomnianych przemian pojawia się biochemiczny "popiół" czyli dwutlenek węgla (CO2), który w nadmiarze może być bardzo niebezpieczny dla płetwonurka. Jego nadmiar najczęściej wynika z niewłaściwego sposobu oddychania - zbyt małe wydalanie CO2 z organizmu.

Wiele zwierząt wodnych pozyskuje tlen rozpuszczony w wodzie przy pomocy skrzeli, wyrostków pełniących funkcje oddechowe lub całą powierzchnią ciała. Zwierzęta nurkujące (gady, ptaki, ssaki) i człowiek nie mogą oddychać tlenem rozpuszczonym w wodzie ponieważ ich (nasze) narządy oddechowe czyli płuca umożliwiają pobieranie tlenu wyłącznie ze środowiska gazowego, nie jesteśmy w stanie oddychać pod wodą tak jak ryby. Pozostają nam zatem dwie drogi penetracji środowiska wodnego:

  • nurkowanie z zatrzymanym oddechem (w oparciu o zapas powietrza zgromadzony w płucach) - podglądanie podwodnego świata bez angażowania dużych środków. Dobry rodzaj aktywności dla kobiet i mężczyzn.
  • oraz nurkowanie przy użyciu sprzętu nurkowego (zapas powietrza zgromadzony w butli / butlach lub dostarczany z powierzchni).

 

Ważniejsze wykorzystywane zakresy ciśnień cząstkowych tlenu
Ciśnienie cząstkowe tlenu [at] Wyszczególnienie
0,10at Gazy gaśnicze typu INERGRN (mieszanina argonu ,dwutlenku węgla i azotu z powietrzem) Badania dowodzą ,że można oddychać taką mieszaniną ,w której ciśnienie cząstkowe tlenu spadnie nawet do 0.008 MPa ,a ciśnienie cząstkowe dwutlenku węgla wyniesie 0.005 MPa
0,12at Dolna granica bezpieczeństwa ze względu na hipoksję.
0,16at Pierwsze objawy hipoksji - niedobór tlenu w tkankach
0,21at Normalne ciśnienie cząstkowe tlenu w powietrzu atmosferycznym.
0,35- 0,40at Typowe ekspozycje saturowane - pełne nasycenie.
0,50at Maksymalne ciśnienie cząstkowe tlenu podczas nurkowań saturowanych .Początek toksyczności płucnej tlenu (efekt Lorraina Smitha). Start "zegara tlenowego"
1,0at
1,6at Górna granica bezpieczeństwa ze względu na efekt Paula Berta .Górna dozwolona granica dla nurkowań z wykorzystaniem aparatów nurkowych.
2,0at Krótkie ekspozycje .Nurkowanie przy użyciu tlenu jako czynnika oddechowego w warunkach szczególnych np. w celu ratowania życia ludzkiego .Tabela lecznicza CX-30 (użycie helioksu 0.5 przy 0.4 MPa) opracowana przez COMEX w 1996 r. Comex prowadził bardzo dojrzałe projekty, wymagające dużego nakładu pracy i środków.
2,4at Propozycja użycia nitroksu EAN40 przy ciśnieniu 6at w leczeniu chorób nurkowych.
2,8at 20 min test tolerancji tlenowej .Optymalne warunki do "płukania" ustroju z azotu .Tlenowe tabele lecznicza.
3,0at Propozycja użycia nitroksu 0.5 przy ciśnieniu 0.6 MPa przy leczeniu chorób nurkowych -efektywna redukcja rozmiarów pęcherzyków gazowych przy chorobie ciśnieniowej.

Informacje o tlenie można znaleźć na wielu portalach internetowych np. na uwagę zasługuje wikipedia.