Nurkowanie nawigacyjne

e-Learning


Spis treści

  • 1. Definicja
  • 2. Pomiar odległości
  • 3. Nawigacja naturalna
  • 3.1 Mapka akwenu
  • 4. Nawigacja z kompasem
  • 4.1 Budowa kompasu
  • 4.2 Nawigacja tam i z powrotem
  • 4.3 Nawigacja po kwadracie
  • 5. Nawigacja mieszana
  • 6. Nawigacja w toni
  • 7. Kurs nurkowanie nawigacyjne (PNA CMAS)

1. Definicja

Nawigacja pod wodą nie jest trudna, możemy wykorzystywać naturalne ukształtowanie dna oraz przyrządy pomiarowe: kompas i głębokościomierz. Prawidłowa ocena odległości również stanowi ważny element.

Ogólnie pod pojęciem nawigacji można rozumieć wszystko co jest związane z orientacja pod woda.

Myślę, że każdy z nas miał takie nurkowanie, że pierwszy raz był osobą prowadzącą. Czy jest to trudne? Nie. Niezbędna jest jednak do tego wiedza o nawigacji. Wyróżniamy w nurkowaniu dwa rodzaje nawigacji: nawigacje naturalną i nawigację z kompasem.

Czy nieznajomość terenu nie daje nam szansy stosowania nawigacji? Nie. Jeżeli teren jest nieznany, zawsze można korzystając z uzyskanych informacji w trakcie nurkowania wrócić do miejsca rozpoczęcia nurkowania " wracamy po własnych śladach".

Nawigacja pod wodą pozwoli nam bardziej efektywnie wykorzystać czas nurkowania, przez sprawniejsze (mniej chaotyczne) poruszanie się. Nie tracimy czasu na poszukiwanie celu nurkowania.

nurkowanie nawigacyjne

2. Pomiar odległości

Bardzo ważna jest również umiejętność prawidłowej oceny odległości pod wodą. Bez właściwej oceny odległości nie można prowadzić nawigacji. Niezmiernie istotne jest jak długi dystans został przepłynięty szczególnie przy nawigacji z kompasem. W nawigacje ocenę odległości przeprowadza się najczęściej na podstawie czasu płynięcia wyrażonego w minutach. W przypadku małych odległości (<50m) dobrym rozwiązaniem jest liczenie kopnięć płetwą. Wszystkie techniki oceny odległości pod wodą znajdziesz na stronie ocena odległości w nurkowaniu.

Na koniec najważniejsze, aby można było prowadzić nurkowanie zgodnie z planem, należy dobrze znać teren nurkowania. Można go poznać na dwa sposoby:

  1. znamy miejsce z własnego doświadczenia, bo nurkowaliśmy tam wcześniej i zapamiętaliśmy z nurkowania/nurkowań wystarczająco dużo informacji aby kolejne nurkowanie było w pełni kontrolowane.
  2. znamy miejsce nurkowania z mapki i opisu. Przy odpowiedniej wprawie takie informacje (o ile są rzetelne) w zupełności wystarczą aby w pełni kontrolować przebieg nurkowania. W miejscach nurkowych często odwiedzanych przez nurków takie mapki istnieją i są powszechnie stosowane. Dobrym przykładem jest Egipt,  gdzie wszystkie najciekawsze miejsca nurkowe są dokładnie opisane. W Polsce miejsca nurkowe są bardzo słabo opisane, praktycznie tylko dwa akweny są lepiej opisane tj. Jaworzno i Zakrzówek. Inne posiadają co najwyżej informację o maksymalnej głębokości, widoczności pod wodą i trafia się czasem mapa batymetryczna całego akwenu. Mapka akwenu nie jest trudna do zrobienia, wszystkich zachęcam do kartowania ulubionych nurkowisk, mam nadzieję, że krótka instrukcja jak wykonać mapkę będzie pomocna.

3. Nawigacja naturalna

Nawigację naturalną, - polega na orientacji pod wodą na podstawie charakterystycznych punktów takich jak:

  • naturalny spadek dna (nurkowanie przy ścianie)
  • charakterystyczne zatopione elementy, naturalne (kamienie, skały, roślinność), lub sztuczne (wraki)
  • słońce

4. Nawigacja z kompasem

Nawigację z kompasem - kompas jest elementem głównym, całego systemu, jednak nie jedynym. Nawigacja przy pomocy kompasu stosowana jest wszędzie tam, gdzie nawigacja naturalna jest niemożliwa np.

  • w trakcie pływania w toni, kiedy płyniemy na lub z nurkowania do brzegu lub łodzi a nie chcemy płynąć po powierzchni,
  • kiedy dno jest płaskie, pozbawione charakterystycznych punktów.

5. Nawigacja mieszana

W wielu przypadkach korzystamy z obu rodzajów nawigacji, kiedy korzystamy z nawigacji naturalnej dobrze jest obserwować co jakiś czas kompas – możemy się upewnić, że wszystko jest OK, a nasza pozycja jest prawidłowa. Dlatego na każde nurkowanie należy zabierać kompas.

Posiadanie kompasu nie wystarczy, aby był z niego pożytek należy przed wejściem do wody przynajmniej sprawdzić jaki jest kurs „do brzegu”. Wiem że wielu płetwonurków tego nie robi, a później pod wodą wymyśla kurs powrotny – i wychodzi jak zawsze.

Mała rada – zanim się zanurzymy odwróćmy się w stronę brzegu i ustalmy jaki jest kurs powrotny, następnie ustawmy tą wartość na kompasie, np. jeżeli kurs powrotny to 240 stopni, to ustawmy taka wartość na kompasie.

6. Nawigacja w toni

Nawigacja w toni to umiejętność o poziom wyżej niż nurkowanie przy dnie. Wielu nurków jest zdziwiona, że zamiast płynąć poziomo, pływają od dna do powierzchni. Aby tego uniknąć i płynąć na jednym poziomie, należy obserwować cały czas nie tylko kompas, ale również głębokościomierz. Przydaje się posiadanie dobrej pływalności zerowej.

Przyczyną pływania przy nawigacji w toni gór-dół jest zmiana ciśnienia wraz z głębokością. Małe przypomnienie z kursu podstawowego – jeżeli zmienimy głębokość o więcej niż metr, nie będziemy w stanie płucami zrekompensować zmiany pływalności BCD. Prosty przykład: nurek który płynie w toni na 5m i zmieni głębokość na 3m zostanie wyciągnięty przez BCD do powierzchni, zanim zdąży cokolwiek zrobić. Podobna sytuacja będzie przy zanurzeniu, jeżeli opadniemy na 7m, powietrze w BCD zostanie ściśnięte i zaczniemy opadać, zanim zareagujemy możemy opaść o następne kilka metrów. Co jest tego powodem – brak mocy obliczeniowej w mózgu – dwukomórkowiec.

nurkowanie nawigacyjne
Zabierajmy kompas na każde nurkowanie.
fot. Andrzej Martin Kasiński