Nurkowanie wrakowe

Wraki to hasło elektryzuje wszystkich nurków. Wraki to najczęściej zatopione statki. Stan fizyczny oraz wielkość zatopionych jednostek jest bardzo różna. 

Definicja nurkowania wrakowego nie jest jasno określona. Najogólniej kurs wrakowy uczy jak nurkować na wraku, głównie chodzi tu o wraki statków ale nie tylko, może to być również wrak np. platformy wiertniczej, bombowca z drugiej wojny światowej, czołgu czy dużej koparki. Sama penetracja wraku dotyczy głównie jego otoczenia. Można nurkować obok czy nad wrakiem. W zasadzie wszystkich organizacje nurkowe, podkreśla się, iż kurs nie uprawnia do wchodzenia do wnętrza wraku. Z doświadczenia wiem że płytkie penetrację  wraków są prowadzone bardzo powszechnie. Głębsza penetracja wraków wymaga zastosowania technik jaskiniowych. Niektóre kursy nurkowania wrakowego np. WM1 CMAS/KDP obejmują również praktykę morska.

Nurek na pokładzie Thistlegorma

Grupa nurków płynie wzdłuż pokładu

Spotykane wraki są bardzo różne: czasami jest to kilka elementów rozrzuconych luźno na piasku, wręcz gdyby nie przewodnik nie zwrócilibyśmy na nie uwagi. Może to być np stępka XVI wiecznego żaglowca, zachowana jako kilku metrowy bal drzewa. Wizualnie nic specjalnego ale werbalnie brzmi świetnie. "Widziałem wrak  XVI wiecznego żaglowca". Naprawdę brzmi wspaniale. Czasami może to być pojedyncza szalupa zatopiona w miejscu, gdzie nikt się jej nie spodziewa. Świetny przykład to szalupa zatopiona w Morskim Oku. czołg czemu nie, spotykana rzecz w polskich jeziorach, bombowiec, zestrzelony w czasie drugiej wojny światowej np B17 w Calvi na Korsyce.

i to co lubimy najbardziej duży wrak świetnie zachowany np. Thistlegorm, na Morzu Czerwonym czasami wraki leżące płytko zostały zniszczone przez morze, przykład Kormoran na Morzu Czerwonym (Wyspy Tiran), nie należy zapominać o wrakach na Bałtyku. Naprawdę jest tam sporo wraków. Każdy znajdzie coś dla siebie. Bałtyckie wraki są dość trudne w penetracji, głównie za sprawą akwenu jakim jest Bałtyk. Zmienna pogoda, duże falowanie, słaba widoczność to niektóre z niedogodności jakie mogą spotkać amatorów wraków Bałtyku. najlepiej zachowane są wraki nowe np Jan Heweliusz lub leżące głęboko np. Goya.

Wraki mogą być wiec bardzo różne. Można wiec pływać wzdłuż wraku, nad nim oraz w jego środku w przypadku, gdy wejście jak i wyjście jest wyraźnie widoczne.

Niebezpieczeństwa

Nurkując na wrakach należy pamiętać o potencjalnych niebezpieczeństwach, wiedząc o nich jesteśmy w stanie ich unikać. Typowe niebezpieczeństwa to:

1. ostre przedmioty - wiele wraków  nie zachowało się w stanie idealnym, ich krawędzie są poszczępione, pogniecione i porozrywane. Często jest to wynikiem działania siły która doprowadziła do zatonięcia a czasami działaniem morza.  W sumie nie jest ważne jaka był przyczyna, ważne jest aby uważać na wszystkie ostre element w trakcie nurkowanie. Nieostrożne nurkowanie może doprowadzić do zranień i otarć, szczególnie nie osłoniętych części ciała np. rąk. Jeden nieodpowiedni ruch i możemy zranić rękę czy nogę. Najlepszą metodą unikania kontaktu z wrakiem jest pełna kontrola pływalności,
2. prądy - mogą utrudniać penetrację wraku lub wręcz czynić ją niemożliwą. Często dojście do wraku może być bardzo utrudnione. Bywa tak, że w trakcie zanurzania wzdłuż liny opustowej nurkowie powiewają jak flagi na wietrze a po osiągnięciu wraku prąd zanika. Prądy mogą powodować ssący ruch wody w pobliżu włazów i okien. Zawsze jeżeli jest prąd należy unikać wąskich przejść.
3. słaba widoczność - ograniczenie widoczności jest niebezpieczne, nie zawsze widzimy w co wpływamy a to może doprowadzić do zranień i obić nie wspominając o zgubieniu się. Myślę, że nie muszę przypominać jak niebezpieczne jest zagubienie się w zamkniętych przestrzeniach. Przy słabej widoczności najlepiej zakończyć penetrację wraku i zmienić miejsce nurkowania. Przy złej widoczności można nieświadomie wpłynąć do wnętrza wraku. Słaba widoczność może być wywołana szeregiem czynników, np. podnoszeniem się osadów na skutek występujących prądów czy niewłaściwej pływalności płetwonurka (ponownie wracamy do kontroli pływalności), zakwitam, występowaniem związków nieorganicznych w wodzie (margiel-Silesia, wapień-Zakrzówek, gips-Gacki), czy związków organicznych (np powstających w wyniku procesów gnilnych (Gębczyce). Widoczność może zostać ograniczona również na skutek opadania rdzy ze stropów, odpowiedzialne tutaj są pęcherzyki gazy wydychane przez płetwonurka.
4. niestabilne struktury - starzenie się wraków powoduje ze staja się one niestabilne i niepewne. Podłogi i stropy zapadają się, ściany i przegrody słabną i uginają się. Należy bezwzględnie unikać wraków, których stan techniczny grozi zawaleniem czy zapadnięciem. Jeżeli zorientujesz się, ze dany fragment wraku jest niestabilnym odpłyń stamtąd. Unikać należy przepływania pod elementami, które mogą na nas runąć.
5. zaplatanie się - na wrakach można spotkać różnego rodzaju liny, druty i przewody. O wszystko to może zaplatać się płetwonurek. Najgorsze jednak są sieci, wplatanie się w nie może być bardzo niebezpieczne. Nurkując należy dokładnie się rozglądać aby uniknąć zaplatania się. Jeżeli jednak zaplatamy się, należy postępować bardzo spokojnie i rozważnie. Zawsze sprawdzamy zapas powietrza w zestawie butlowym, przywołujemy partnera i zaczynamy wyplątywanie. Elementem niezbędnym będzie nóż lub sekator (ja osobiście wole sekator) a na sieci najlepszy jest specjalny nóż do sieci. Jeżeli nie da się wyplatać, należy się wyciąć. Technikę wycinania dobrze jest przećwiczyć w warunkach kontrolowanych, nauka w warunkach realnego zagrożenia nie jest dobrym pomysłem.
6. duża głębokość - niestety wiele atrakcyjnych wraków leży głęboko, często na głębokości większej jak 40m, z tego względu należy zwracać uwagę na takie zagrodzenia jak narkoza azotowa i choroba dekompresyjna. Polecam więc dział "nurkowanie głębokie".
7. podwodne życie - należy pamiętać że wraki to również siedziby zwierząt morskich, część z nich prowadzi osiadły tryb życia i szczerze swojego terytorium. Zagrożone mogą zaatakować. Oczywiście inne będą zagrożenia w jeziorach inne w morzach ciepłych a jeszcze inne na Bałtyku. Zainteresowanym polecam "Atlas fauny i flory"

Technika penetracji

Penetracje wraku należy rozpocząć od odpowiedniego przygotowania na powierzchni. Chodzi tu głównie z zapoznaniem się z topografia wraku. Pomocne mogą być przewodniki, mapy, uwagi kapitana czy osoby kierującej nurkowaniem. Małe wraki nie nastręczają większych problemów, nawigacja po nich jest łatwa. Praktycznie jedno nurkowanie pozwala zobaczyć wszystko godne uwagi.

Z większymi wrakami jest większy problem, pełna penetracja wraku wymaga kilku lub kilkudziesięciu nurkowań. Dobrym przykładem jest Thistlegorm. Najbardziej znany wrak Morza Czerwonego jest bardzo dokładnie pisany. Zapoznanie się z przewodnikiem wymaga sporego wysiłku umysłowego ale się opłaca, można dowiedzieć się o historii wraku oraz o ciekawych miejscach na wraku. Standardowo wykonuje się dwa nurkowania, pierwsze to opłynięcie wraku dookoła (np. dziób, prawa burta, lokomotywa, czołg, działko, śruba, lewa burta), drugie nurkowanie jeżeli grupa jest dobra to zwiedzenie ładowni. I tu zdecydowanie przydaje się latarka, kłaniają się wiec nam techniki stosowane przy nurkowaniach nocnych. Oczywiście te dwa nurkowania nie pozwalają zobaczyć całego piękna Thistlegorna, wypada poszukać dobrego przewodnika na przynajmniej następne cztery nurkowania.

Sprzęt

To będzie kontynuowane.

Dodatki

Kołowrotek - element niezbędny na nurkowaniu wrakowym. 

Węzły żeglarskie - warto również zapoznać się z węzłami stosowanymi w trakcie nurkowania na wrakach ich znajomość może wiele ułatwić, oraz ustrzeże nas przed przypadkowym odwiązaniem się liny. Pragnę zwrócić szczególną uwagę na ósemkę podwójną, która powinna wystarczyć do większości zastosowań. Zastosowanie ósemki podwójnej i karabinka powinno rozwiązać większość problemów z węzłami.

Karabinki - garść informacji o stosowanych karabinkach.