Technika nurkowania w skafandrze suchym

Istnieją dwie techniki nurkowania w skafandrze suchym:

1. technika rec (rekreacyjna) znana jako technika regulacji pływalności skafandrem suchym - gdzie reguluje się pływalność skafandrem suchym a kamizelki używa się do rekompensowania zmiany pływalności butli, związaną z  zużycie czynnika oddechowego. Technika trudniejsza w opanowaniu, z szeregiem ograniczeń, ale bardzo wygodna, stąd cieszy się dużym powodzeniem u nurków. Wygoda wynika z faktu, że:
   • przy zanurzaniu obsługujemy tylko skafander suchy,
   • łatwiej jest obsługiwać zawór dodawczy skafandra niż inflator,
   • wynurzanie jest praktycznie automatyczne, nadmiar gazu wypuszcza zawór upustowy. Nie musimy angażować rąk do obsługi KRW.
2. technika tec (techniczna) znana jako technika regulacji pływalności jacketem - gdzie reguluje się pływalność KRW (najczęściej skrzydło) a skafander dopełnia się na tyle, aby nie uciskał w trakcie nurkowania. Technika taka pozwala przyjmować w wodzie dowolną pozycję, nawet nogami do góry. Stosowana jest głównie przez nurków technicznych, kiedy ilość sprzęty (twin dodatkowe stage) jak i głębokość nurkowania jest duża. O dziwo ta technika jest łatwiejsza od techniki rec. 

Nurkuje od wielu lat w skafandrze suchym i uważam że tak naprawdę istnieje jedna technika nurkowania niezależnie od tego jak ją nazwiemy. W idealnym wykonaniu obie techniki wyglądają dokładnie tak samo. To KRW powinna rekompensować nadmiar balastu wynikający z ciężaru czynnika oddechowego zawartego w butlach  a ilość  gazu w skafandrze suchym ma zapewnić komfort i ciepło.

Prawidłowo wyważony nurek w trakcie zanurzania  jak i wynurzania posiada stałą objętość skafandra jak i KRW (pomijam w tym miejscu zmiany pływalności wynikłe z zużycia czynnika oddechowego). Stałą objętość, ale nie stałą ilość gazu. W trakcie zanurzania wzrasta ciśnienie otoczenia (wody) i aby skafander nie zmienił swojej objętości należy go dopełniać. Podobnie ma się sytuacja z KRW. Przy wynurzaniu jest odwrotnie, gaz musimy wypuszczać, aby nie nastąpił wzrost objętości układu skafander-KRW (może to doprowadzić do niekontrolowanego wynurzenia). Tak więc w trakcie nurkowania objętość gazu w skafandrze zmienia się w bardzo małym zakresie ok. 0,5-1 litra. Całkowita objętość gazu w skafandrze powinna być na tyle mała aby gaz nie mógł się swobodnie przemieszczać w niekontrolowany sposób. Na pytanie jaka to ilość gazu, nie jest łatwo odpowiedzieć, zależy to od stosowanego ocieplacza, jego grubości i konstrukcji.

Należy pamiętać aby pod wodą nie wyglądać jak znany znak koncernu Michelin, bo nie jest to już właściwa objętość gazu w skafandrze suchym. Jest to zdecydowanie za dużo i może doprowadzić do bardzo niebezpiecznych sytuacji w trakcie nurkowania. Więc apeluję aby nigdy nie zwiększać nadmiernie objętości skafandra. Jego objętość ma być przez całe nurkowanie stała (mniej więcej stała) a braki w pływalności rekompensujemy KRW.

Technika rec bazuje na kilku założeniach i tylko przy ich spełnieniu nurkowanie tą metodą będzie bezpieczne. Różnice w technikach wynikają z zakresu głębokości. Mała głębokość nurkowania, technika rec, nurkowanie głębsze technika tec. Generalnie jak komu wygodniej, ale należy zwracać uwagę na bezpieczeństwo szczególnie kiedy używamy techniki rec.

Nurkuję najczęściej regulując pływalność skafandrem a nie KRW, większość takich nurkowań to płytkie nurkowania do 20m. Styl regulacji pływalności z rec na tec następuje u mnie tylko w przypadku kiedy jest to już niezbędne. Na kursach uczę obu technik. Jak Ty będziesz nurkował zależy tylko od Ciebie.

W obu technikach wymagane jest:

• zawsze nurkuj z KRW,
• zachowanie prawidłowej, poziomej sylwetki podczas płynięcia
• nauka zawisania w przypadku zatrzymania - spadochroniarz,
• nauka wypinania inflatora. W sytuacji awarii automatu oddechowego np. z powodu zamarznięcia, czy zapiaszczenia zaworu dodawczego następuje samoczynne pompowanie skafandra. Taka sytuacja może doprowadzić do wzrostu objętości skafandra a w konsekwencji do wyrzucenia płetwonurka na powierzchnię wody. Może to spowodować szereg chorób nurkowych (uraz ciśnieniowy płuc, choroba dekompresyjna przy nurkowaniu wymagającym dekompresji).
  
  Aby temu zapobiec należy bezwzględnie przed każdym nurkowaniem sprawdzić czy potrafimy wypiąć inflator z suchego skafandra. Dobrze jest również sprawdzić czy potrafimy go ponownie wpiąć. Czynność ta w grubych rękawicach może nie być taka łatwa. Nie należy bagatelizować tego problemu, znam przypadki w których płetwonurek zbyt późno wypiął inflator i zakończył nurkowanie na powierzchni.
• przydatny jest frog kick jako styl pływania, machanie nogami do crawla nie wydaje się najlepsza techniką do skafandra suchego.
• wyważenie przed nurkowaniem jak w skafandrze mokrym. Ma umożliwić utrzymania się, na głębokości 3-5m przy pustych butlach, musi więc uwzględniać ciężar gazu znajdującego się we wszystkich butlach. 
  Wiem z doświadczenia, że większość osób się przeważa, ma problemy z pływalnością zbytnio napełniając skafander lub KRW. Wyważamy się odpowiednio do posiadanego skafandra i ocieplacza. Grubszy ocieplacz wymaga więcej balastu, cieńszy mniej. Podobnie wpływa grubość samego skafandra. 
  Wyważenie wygląda podobnie jak w skafandrze mokrym. Przy spuszczonym powietrzu z KRW i skafandra, oraz przy wstrzymanym oddechu nasza pływalność powinna być neutralna (woda na wysokości oczu). Po wydechu nasz pływalność powinna być ujemna (toniemy). Po prawidłowym wyważeniu dokładamy tyle balastu ile waży czynnik oddechowy w butlach. 

 

Na początek opiszę technikę tec

Technka tec

Technika bardzo prosta i jasna, prawie identyczna z techniką nurkowania w skafandrze mokrym:

1. pływalność regulujemy KRW,
2. skafander dopełniamy tak aby było wygodnie, aby skafander nas nie uciskał,
3. zawór nadmiarowy odkręcony do końca,
4. KRW opróżniamy przez dolną spłuczkę w KRW (preferowane), albo przez inflator (męczące).

Z tych kilku wskazówek wynika że w trakcie zanurzania obsługujemy i KRW i skafander suchy, przy wynurzaniu tylko KRW, ze skafandra gaz uchodzi automatycznie.

 

Technika rec

Obowiązuje tu sześć prostych zasad:

1. Prawidłowe wyważenie na głębokości 2-3m, 
2. Nurkując wyważaj się skafandrem suchym.
3. Nie należy przesadzać z ilością gazu w skafandrze.
4. Zawór upustowy odkręcony,
5. Pływaj poziomo
6. Jak zmienisz pozycję ciała na pionową zmień technikę pływania na tec

 

 1. Prawidłowe wyważenie 
     na głębokości 2-3m,

Należy zrozumieć to właściwie, zanurzenie pod wodę wykonujemy przez wypuszczenie powietrza z KRW i opadnięcie w dół w sposób klasyczny, czyli nogami w dół. Pod wodą na głębokości 2-3m zmieniamy pozycję na poziomą i wyważamy się przy pomocy skafandra. Ilość gazu w skafandrze nie powinna być zbyt duża. Nadmiar balastu rekompensujemy zmiana objętości KRW. I w zasadzie więcej KRW w trakcie nurkowania nie używamy. Dalsze wyważanie tylko na skafandrze. 

2. Nurkując wyważaj się 
    skafandrem suchym.

Nurkujemy używając do zmiany pływalności skafandra suchego. W trakcie zanurzania dopuszczamy gaz do skafandra, przy wynurzaniu wypuszczamy gaz ze skafandra. Dopuszczanie gazu do skafandra następuje zaworem dopustowym przez jego naciśnięcie (czasami przesunięcie). Wypuszczanie gazu ze skafandra następuje automatycznie w czasie wynurzania, zawór upustowy należy odpowiednio wyregulować, odkręcając go lub zakręcając. Zawór upustowy w trakcie nurkowania nie powinien być całkowicie zakręcony. Więcej o regulacji zaworu poniżej.

Dodatkowo pracą zaworu upustowego możemy sterować, podnosząc lekko lewe ramię do góry. Należy pamiętać aby było zgięte w łokciu, uniemożliwi to wpłynięcie gazu do rękawa. Inna metoda to obrócenie lewego barku ku górze.

2. Nie należy przesadzać z ilością gazu w skafandrze

Generalnie powinno być tak:

• jak najmniej powietrza w skafandrze
• jak najmniej powietrza w KRW

Zrealizowanie powyższych punktów wymaga bardzo dokładnego wyważenia. Tylko w przypadku gdy objętość gazu w KRW jest niewielka (1-3 litrów), można efektywnie kontrolować pływalność skafandrem suchym. Zmiany objętości KRW wraz z zanurzaniem będą miały wpływ na ilość powietrza w skafandrze. Zbyt dużo powietrza w skafandrze może utrudniać nurkowanie. W takim przypadku należy w trakcie zanurzania dopełnić KRW. Przy wynurzaniu należy pamiętać aby nadmiar gazu wypuścić.

Używaj KRW do kompensacji nadmiaru balastu - pamiętać należy aby nie zrobić z siebie Michelina, jest to niecelowe i może być niebezpieczne. Do kompensacji nadmiaru balastu służy KRW a nie suchy skafander.

 

3. Zawór upustowy odkręcony

Zawór upustowy w trakcie nurkowania powinien być odkręcony na minimum, ewentualnie dokręcony w stopniu minimalnym (nie więcej jak 2/6 obrotu)

Zawór upustowy powinien być odkręcony całkowicie, umożliwia to upuszczanie większych ilości gazu z skafandra. Dopuszczalne jest minimalnie dokręcenie (max 2/6 obrotu) co w przypadku potrzeby szybkiego kontrolowanego opróżnienia skafandra daje nam możliwość jednym ruchem ręki przestawienia zaworu w pozycję maksymalnego otwarcia. Pływanie z odkręconym zaworem upustowym jest możliwe tylko w przypadku właściwego wyważenia.

4. Pływaj poziomo

Zanurzamy się, pływamy i wynurzamy się w pozycji poziomej, zmiana pozycji na pionową (nie zalecane) wymaga dokręcenia zaworu upustowego.

 

 

Co daje nam wyrównywanie 
pływalności skafandrem:

1. Potrzebujemy mniej balastu. To jak ciepły jest skafander zależy od rodzaju bielizny i ocieplacza oraz od ilości i jakości gazu który wypełnia skafander (zobacz stosowane gazy do napełniania suchego skafandra). Czynnikiem który jest tu decydujący jest ilość gazu w skafandrze, czym jest go więcej tym izolacja cieplna jest lepsza. Jeżeli pragniemy używać KRW, każdy wtłoczony litr gazu należy zrekompensować dodatkowym balastem. Obowiązuje tu prawo Archimedesa, czyli dopuszczamy do KRW 5l powietrza, zabieramy na nurkowanie 5kg obciążenia więcej. Myślę że są to zbędne kilogramy 
2. Łatwiej obsługiwać zawory dolotowe. Do obsługi mamy tylko jeden zawór a nie dwa. Wydatek tego zaworu jest tego samego rzędu co wydatek w inflatora w KRW. Jedyna różnica leży w usytuowaniu samego zawory. Należy pamiętać aby tak skonfigurować swój sprzęt aby był do niego łatwy dostęp.
3. Łatwiej obsługiwać zawory upustowe. Tu również mamy do obsługi tylko jeden zawór. Może on być uruchamiany:

• ręcznie - przez naciśnięcie ręką lub głową
• automatycznie - przez odpowiednie ustawienie siły docisku zaworu. Dokonujemy tego przez obrót zaworu. W prawo dokręcamy (większe ciśnienie w skafandrze) w lewo odkręcamy (mniejsze ciśnienie w skafandrze). Dodam że przy odpowiednim ustawieniu zaworu jego praca następuje automatycznie, nie jest wymagana jego obsługa co zwiększa komfort nurkowania w czasie wynurzania. Obsługa skafandra ogranicza się do obsługi zaworu dolotowego.

 

Ograniczenia metody

1. Należy pływać w miarę stałej pozycji, najlepiej poziomo, zmiana pozycji do bardziej pionowej powoduje spuszczanie gazu z skafandra przez zawór nadmiarowy. Najlepsze rozwianie to przejście na technikę tec.
2. Nie pływać głowa w dół, nadmiar gazu może zgromadzić się w nogach skafandra i spowodować zerwanie płetw. Jeżeli konieczne jest przyjęcie takiej pozycji należy przejść na technikę tec.
3. Nie obracaj się na prawy bok, jak podniesiesz zawór upustowy do góry spuścisz gaz ze skafandra. Można obracać się na lewy bok.