Teoria nurkowania

Nurkowanie to nie tylko wysiłek fizyczny, to również spora dawka wiedzy. Spawdź czy twoja wiedza jest kompletna.

Większość nurkowań na Świecie odbywa się w morzach i oceanach, polską specyfika jest nurkowanie w jeziorach. Większość osób zaczyna, oraz kontynuuje swoje szkolenie w tego typu wodach. Można zdać pytanie - Czy nurkowanie w jeziorze jest bezpieczniejsze od nurkowania w morzu? Odpowiedź może być różna zależnie od tego o jakim morzu mówimy, przeciętnie jednak nurkowanie w jeziorze naszej strefy klimatycznej jest trudniejsze, głównie z dwóch powodów, słabej widoczności sięgającej maksymalnie kilku metrów oraz termokliny występującej już od głębokości około 8m


Jeziora możemy podzielić ze względu na żyzność na:

  • jeziora oligotroficzne - ubogie w substancje organiczne z powodu niedoboru soli mineralnych przy dużej ilości tlenu. Ze względu na małą zawartość soli mineralnych, glony są słabo rozwinięte, co przyczynia się do dużej przeźroczystości wody. Ze względu na małą ilość takich pierwiastków jak: azot, fosfor, dwutlenek węgla brak jest dobrze rozwiniętej roślinności. Przedstawicielem tego typu jezior są jeziora górskie (Morskie Oko, Czarny Staw)
  • jeziora eutroficzne - bogate w substancje organiczne. Zawierają dużo soli mineralnych, dzięki czemu rozwój roślinności przebiega intensywnie. Widoczność w tego typu jeziorach waha się od metra do kilku metrów. Są to jeziora najczęściej penetrowane przez polskich nurków, dzięki powszechności występowania.
  • jeziora dystroficzne - ubogie w substancje organiczne. Woda jest żółta lub brunatna o bardzo małej przeźroczystości i słabo natleniona, zawiera duże ilości związków humusowych (produkty rozkładu resztek roślinnych i zwierzęcych) które spływają do jeziora z jego otoczenia. Tego typu jeziora przekształcają się z czasem w torfowiska. Chodzi tu głównie o małe jeziorka leśne w których praktycznie się nie nurkuje ze względu na zbyt małą przeźroczystość wody.
  • jeziora mezotroficzne - pośrednie między oligotroficznym a eutrotoficznym. Czasami również ta nazwa jest używana.

Rybacy natomiast, dzielą jeziora w zależności od rodzaju gatunków ryb w nich występujących, rozróżniamy  jeziora :

  • sielawowe - najgłębsze o małej trofczności,
  • leszczowe - mezotroficzne, o średniej głębokości 20 m
  • sandaczowe - średnioeutroficzne, o głębokości 10-15 m,
  • linowo-szczupakowe - eutroficzne, o średniej głębokości 6-10m,
  • karasiowe - płytkie, silnie eutroficzne.

Jeziora posiadają charakterystyczną termikę




W okresie lata powstaje charakterystyczne uwarstwienie w jeziorach.

Epilimnion - warstwa nadskokowa, powierzchniowa warstwa wody zmieniająca swoją temperaturę pod wpływem warunków zewnętrznych (słońca)

Metalimnion (termoklina) - ... termoklina albo inna nazwa warstwa skokowa, wąska warstwa wody 1-2m w której następuje gwałtowny spadek temperatury, nawet o 12C. W jeziorach naszej strefy klimatycznej termoklina występuje na głębokości 7-8m. W okresie wiosny powstaje bardzo płytko 1-2m i przesuwa się powoli w dół, jednocześnie coraz wyraźniej się zaznaczając. W czerwcu dochodzi do 7-8m i tam utrzymuje się przez okres lata. Na jesieni woda ochładza się od powierzchni i termoklina zanika. Dochodzi do miksji. Głębokość położenia termokliny w morzu może być znacznie większa. (Morze Śródziemne - pierwsza termoklina 12-14m spadek temperatury o kilka stopni, termoklina właściwa głębokość 40-45m; w Morzu Czerwonym poniżej 50m)

Hipolimnion - warstwa podskokowa, warstwa wody chłodnej o temp ok. 4C (najcięższej).


W okresie jesieni na skutek ochładzania się powierzchniowych warstw wody, oraz dzięki ruchą wody wywołanych siłą wiatru następuje wyrównanie temperatury w całej misie zbiornika.


W okresie zimy powierzchniowa warstwa zbiornika pokrywa się lodem. Dzięki temu że woda o temp 4C posiada największą gęstość, chłodna woda o temp. 0-3C pozostaje przy powierzchni. Kiedy temp. otoczenia spadnie poniżej zera powstaje lód którego grubość zależy od długości okresów z temp poniżej zera.


W okresie wiosny, lód topnieje, powierzchniowa warstwa ogrzewa się i następuje wymieszanie wody w całym zbiorniku.


W jeziorze możemy wyróżnić kilka stref:

  • Litoral - rozciąga się od przybrzeża do głębokości przenikania światła i obejmuje obszar występowania roślinności. Najbogatsza strefa jeziora jeżeli chodzi o świat roślinny i zwierzęcy. Tu żyje i  rozmnaża się przeważająca liczba organizmów wodnych: ryby, skorupiaki, małże, stułbie, owady i larwy. Litoral możemy podzielić na kilka stref:
    • strefę szuwarów -  występuje na granicy lądu i wody, głównie rośliny błotne
    • strefę oczeretów - rośliny wodne wynurzone rosnące do 1-1,5 m głębokości,
    • strefę roślinności o pływających liściach - rośliny ukorzenione rosnące do głębokości 3m
    • strefę roślinności zanurzonej kwiatowej i bezkwiatowej - rośliny ukorzenione na głębokości 3-6 m.
  • Sublitoral - to strefa jeziora, którą cechuje brak roślin. Dno jest pokryte zwałowiskiem muszli małży i ślimaków oraz innych szczątków organicznych.
  • Pelagial - obszar toni wodnej w obszarze do którego przenika światło i temperatura wody ulega zmiana w okresie rocznym. Podlega falowaniu i wahaniu temperatur. Żyje w tej strefie głównie plankton oraz nekton (głównie ryby)
  • Profundal - strefa głębinowa poniżej pelagialu. Woda ma tu stałą temperaturę 4 °C, w głębszych partiach panuje ciemność i deficyt tlenu. Żyją tutaj plankton przydenny i niektóre gatunki ryb.


Zapoznamy się z następującymi pojęciami

  • Bentos - zespół organizmów żyjących na dnie.
  • Zakwit - okresowy masowy rozwój glonów wywołany korzystnymi warunkami (zwiększona temperatura wody, duża ilość soli mineralnych). Powierzchniowa warstwa wody nabiera charakterystycznego zielonego zabarwienia a przeźroczystość wody maleje nawet do 0,5m. Czas utrzymywania się zakwitu może być różny i wynosić 1-2 miesięcy. Wywołane jest to faktem że różne glony swój masowy rozwój mogą mieć w różnym czasie. W polskich zakwit występuje na przełomie czerwiec-lipiec.
  • Miksja - okresowe mieszaninie wody w jeziorze, kamieniołomie, wywołane przez dwa czynniki jednocześnie:
      1. wiatr,
      2. wyrównanie temp wody w całym zbiorniku w okresie wiosny i jesieni.

    Miksja występuje dwa razy w roku, w okresie wiosny i jesieni. W jej wyniku spada przeźroczystość wody, co znacznie może zmniejszyć przyjemność nurkowania.

W zbiornikach słodkowodnych możemy natrafić na różnego rodzaju przedstawicieli świata zwierząt jak i roślin.

 

O czym przeczytasz w Nurkomanii

logo Nurkomania

NURKOMANIA to pewnie najlepsza Polska strona o nurkowaniu. Praktycznie jest to internetowy podręcznik nurkowania - znajdziesz tu wszystko co powinieneś/aś wiedzieć o nurkowaniu. Zapraszamy wszystkich, zakochanych w nurkowaniu i podwodnym świecie. Strona zawiera ponad 1000 stron i 10000 zdjęć dotyczących różnych form aktywności nurkowej. Przekonasz się, że nurkowanie niesie ze sobą smak przygody i fascynujących przeżyć.