Faun a i flora Polski

RYBY

Miętus (Lota lota)

fot. Marek Jakubowski fot. Marek Jakubowski

Miętus (Lota lota), ryba z rodziny dorszowatych (Gadidae), rzędu dorszokształtnych (Gadiformes), jedyny przedstawiciel dorszowatych zamieszkujący wody słodkie półkuli północnej, strefy zimnej i umiarkowanej. W Polsce występuje podgatunek Lota lota lota (Linneaus), który zasiedla wszystkie wody śródlądowe. Można go spotkać również w zalewach Wiślanym i Szczecińskim, oraz w przybrzeżnych wodach Bałtyku. Ciało silnie wydłużone, torpedowate w części tułowiowej o przekroju okrągłym, a w części ogonowej bocznie spłaszczone, pokryte niewielką łuską, ubarwione oliwkowozielono z białawym wzorem na bokach. Ubarwienie ciała miętusa zależy w dużym stopniu od barwy i składu chemicznego wody. Na podbródku posiada charakterystyczny dla dorszowatych pojedynczy niewielki wąs. Płetwy grzbietowa i odbytowa długie, sięgające do trzona płetwy ogonowej, podobnie jak inni przedstawiciele dorszowatych posiada dwie płetwy grzbietowe: pierwszą małą i krótką, drugą ciągnącą się prawie do nasady płetwy ogonowej. Miętus ma drobniutkie szczecinowate zęby znajdujące się w wielu rzędach Osiąga 60-100 cm długości ciała. Tryb życia nocny, drapieżny, żywi się rybami. Samica składa od kilkudziesięciu tys. do 5 mln ziaren ikry. Mięso i wątroba miętusa uchodzą za przysmak.

Miętus występuje w dobrze natlenionych, zimnych wodach, rzek jak i jezior. Szczególnie dogodne warunki znajduje w głębokich jeziorach (np. Jezioro Hańcza), gdzie można go spotkać na dużych głębokościach, czyli w miejscach gdzie woda jest chłodna i nie ogrzewa się od promieni słonecznych. Wszelkiego rodzaju wnęki wymyte w stoku jeziora oraz szczeliny między kamieniami lub zatopionymi drzewami. Sam nie kopie sobie jam ani nor, korzysta z zagłębień powstałych naturalnie lub wykopanych przez inne zwierzęta.. Miętusy w kryjówkach przebywają w ciągu dnia, opuszczają je jedynie w poszukiwaniu pokarmu. Bardzo często polują z zaskoczenia na przepływające w pobliżu kryjówki ryby. Ofiarę wyczuwa dzięki dobrze rozwiniętemu narządowi węchu i smaku. W kryjówce miętus ustawiony jest głową w kierunku wyjścia, niepokojony nie ucieka, lecz tylko stara się cofnąć i ukryć głębiej.